Lees de oorspronkelijke stukken

De gemeentelijke webpagina over vluchtelingenopvang

Op de pagina stond tijdens de online raadpleging: "In Huizen vangen we al langere tijd vluchtelingen op en dat blijven we doen." De keuze om te blijven opvangen werd zo als vaststaand uitgangspunt gepresenteerd. De raadpleging vroeg om ideeën over locaties, woonvormen en voorzieningen.

Bron: huizen.nl/opvangvluchtelingen (ook in de veelgestelde vragen).

Krantspecial "Denk mee over opvang vluchtelingen"

Wij vonden geen doorzoekbare gemeentelijke webversie van deze special. Daarom hebben wij hem volledig overgetypt en gecontroleerd tegen foto's van het origineel.

Bron: volledige tekst en foto's van het origineel.

Rekenkamer Huizen, "Participatie in Huizen: papier versus praktijk"

De onafhankelijke Rekenkamer trekt vijf conclusies. Zij constateert onder meer dat participatie ad hoc verloopt en bewoners zich onvoldoende gehoord voelen. Het gebruik van het afwegingskader en de participatieladder is onvoldoende zichtbaar. De raad wordt onvoldoende betrokken.

Bron: Bestuurlijke Nota "Participatie in Huizen: papier versus praktijk", raadsinformatiesysteem (RIS).

Bestuurlijke reactie van het college op het Rekenkameronderzoek

Het college schrijft dat het zich kan vinden in de aanbevelingen en de belangrijkste conclusies herkent, waaronder het ad hoc-karakter. Over de conclusies is het volgens eigen zeggen "gematigd (positief) kritisch".

Bron: bestuurlijke reactie van het college, raadsinformatiesysteem (RIS).

Mededeling van het college over de methode van de online raadpleging

De mededeling draagt zelf het kopje "We starten met een ideeënbus" en stelt dat de raadpleging "nadrukkelijk géén draagvlakmeting" is en dat "eventuele ruis ... geen sturende invloed op het uiteindelijke besluit" heeft. Hoe vaak een mening voorkomt, weegt het college volgens dezelfde mededeling niet mee.

Bron: mededeling wethouder Van Werven, raadsinformatiesysteem van de gemeente Huizen (RIS).

De online raadpleging zelf

In de bewaarde schermen wordt geen identiteit gevraagd. Technische controles achter de vragenlijst kunnen wij hiermee niet beoordelen. De introductie op scherm 2 legt het vervolg uit. Begin september publiceerde de gemeente resultaten en in oktober een antwoordnota.

Bron: huizen.nl/opvangvluchtelingen. De gemeente kondigde de vragenlijst aan voor 8 juni tot 8 augustus 2026 via startvragenlijst.nl .

Raadsvoorstel "Procesvoorstel totstandkoming beleidskader opvang vluchtelingen"

Dit gaat over het proces richting een beleidskader. Het gaat niet over een locatie of over een definitief besluit over de opvang zelf.

Bron: raadsvoorstel, raadsinformatiesysteem (RIS).

Raadsvoorstel "Beleidskader opvang vluchtelingen en locatiekeuze", met participatieplan

In het oorspronkelijke raadsvoorstel stelt het college vijf locaties voor als kansrijk voor opvang en één locatie voor tijdelijke woningen.

De gemeenteraad stemde op 5 november 2026 in met uitstel van de behandeling naar 10 december 2026. Lees het gemeentelijke bericht over de nieuwe planning.

De aanvullende mededeling van wethouder Van Werven van 23 oktober 2026 noemt Huizermaatweg 560 als mogelijke extra opvanglocatie. Het college staat positief tegenover dit initiatief. De mededeling noemt een raadsamendement als mogelijkheid om het pand alsnog toe te voegen.

Mededeling Huizermaatweg 560, pagina 1.

Het voorgestelde participatieplan beschrijft waarover omwonenden niet meepraten:

Bron: raadsvoorstel en bijlagen, raadsinformatiesysteem (RIS) en nieuwsbericht gemeente Huizen van 8 oktober 2026. Het citaat staat in het participatieplan, bijlage 3, pagina 3.

Raadsbesluit en besluitenlijst van 3 juni 2026, met amendement A3

Amendement A3 werd aangenomen (24 stemmen voor, 1 tegen). Het gaat over de gesprekken met omwonenden na de keuze van kansrijke locaties. Het verslag daarvan moet "een meetbare beschrijving van de al dan niet verkregen acceptatie" geven. Ook moet blijken of omwonenden "aantoonbaar invloed" hadden op randvoorwaarden, leefbaarheid en beheer.

Bron: besluitenlijst raadsvergadering 3 juni 2026, raadsinformatiesysteem (RIS).

Inspraak- en participatieverordening gemeente Huizen

De gemeente heeft eigen regels voor inspraak en participatie. De verordening regelt wie kan deelnemen. De procedure beschrijft vooraf het onderwerp en, voor zover mogelijk, de randvoorwaarden.

Deelnemers krijgen voldoende tijd en informatie. Een weergave van de opbrengst komt in het voorstel dat ter besluitvorming wordt aangeboden.

Bron: lokaleregelgeving.overheid.nl/CVDR54640.

U mag erbij zijn, zonder aanmelding en zonder iets te zeggen

De vergaderingen van de raad en van een raadscommissie zijn in beginsel openbaar. De wet kent ook vergaderingen achter gesloten deuren. Volgens de gemeente Huizen hoeft u zich voor het bijwonen van een openbare vergadering niet aan te melden. U kunt komen luisteren.

Voor de commissies geldt hetzelfde. Artikel 82, vijfde lid, verklaart artikel 23 van overeenkomstige toepassing op een vergadering van een raadscommissie.

Bron: Gemeentewet op wetten.overheid.nl en Soorten vergaderingen op huizen.nl.

Spreekrecht bij de commissievergaderingen van Huizen

Iedereen mag inspreken bij de commissievergaderingen, waaronder de commissie Sociaal Domein. Meld u uiterlijk één dag van tevoren aan bij de griffie, via griffie@huizen.nl of (035) 528 1350. U krijgt 5 minuten spreektijd, over een agendapunt of een eigen onderwerp. Dit is echte inspraak, anders dan de online ideeënbus.

De eerstvolgende commissievergadering Sociaal Domein is op dinsdag 20 oktober 2026 om 20.00 uur, in de raadzaal.

Bron: huizen.nl/spreekrecht. De vergaderdata staan in het raadsinformatiesysteem (RIS).

Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen (de "Spreidingswet")

De Spreidingswet legt gemeenten een opgave op: een aantal opvangplekken. Let op het verschil met de taakstelling uit de Huisvestingswet, die over het huisvesten van statushouders gaat. Dit zijn twee verschillende regelingen: één voor opvang en één voor huisvesting.

De Spreidingswet schrijft niet voor dat Huizen één grote, blijvende locatie moet openen. Zij werkt wel met een tweejaarlijkse cyclus en regels over beschikbaarheid. Artikel 8 regelt een meldplicht bij dreigende vertraging, geen ontheffing.

Opvangplaatsen die minstens vijf jaar beschikbaar zijn, heten duurzaam. Voor aftrek van de provinciale opvangopgave geldt een minimum van 100 reguliere of 16 bijzondere opvangplaatsen binnen een gemeente. Die mogen over meerdere voorzieningen binnen de gemeente verspreid zijn. Dit volgt uit artikel 2, derde lid, van de wet en artikel 3.1 van het Besluit.

Wat de Spreidingswet wel voorschrijft is een termijn. De gemeente stelt binnen zes maanden na bekendmaking van het verdeelbesluit een locatie ter beschikking aan het COA. Of binnen de langere termijn die in dat besluit staat.

Dat staat in artikel 7, eerste lid onder a. Artikel 6 noemt ook een termijn van twee jaar.

Bron: wetten.overheid.nl (BWBR0049307) en het Besluit, artikel 3.1.

Het verdeelbesluit met het aantal voor Huizen

Hierin staat het aantal opvangplekken dat als taak aan Huizen is toebedeeld: 200 reguliere plekken. Dat is de taak, geen bovengrens. Voor extra opvang bestaan onder voorwaarden extra uitkeringen (artikel 9).

Het besluit verdeelt de plekken voor een opvangcyclus. Het verplicht Huizen niet tot één grote, blijvende locatie.

Bron: verdeelbesluit Noord-Holland, 20 december 2024 (pdf), via de spreidingswet-pagina van de provincie.

De nieuwe, indicatieve opgave voor de volgende ronde

Voor de volgende opvangcyclus maakte het Rijk een nieuwe indicatieve opgave bekend. Het raadsvoorstel gaat uit van opvang vanaf 1 juli 2027. Het aantal voor Huizen is nog niet definitief vastgesteld in een nieuw verdeelbesluit. De officiële cijfers liepen ook uiteen.

De Staatscourant noemt 216 plekken, waarvan 14 voor alleenstaande minderjarigen. De reactie van het college op de rijksbrief over interbestuurlijk toezicht noemt 219. Dat aantal staat niet in de rijksbrief zelf. Het raadsvoorstel van 28 september 2026 noemt circa 216, zonder het eerdere getal van 219 toe te lichten.

Bronnen: Staatscourant 2026, 9053 (216) en de reactie van het college op de brief interbestuurlijk toezicht, 28 april 2026 (219) en het raadsvoorstel van 28 september 2026.

Wat "kleinschalig" betekent volgens het COA

"Kleinschalig" klinkt geruststellend, maar het COA rekent daar zelf locaties tot rond de 150 plekken onder. In de eigen woorden van het COA: "Kleinschalig zijn alle locaties tot circa 150 plekken of minder." Een belofte van kleinschalige opvang sluit een locatie van rond de 150 mensen dus niet uit.

Bron: coa.nl, "Reguliere kleinschalige opvang".

Rechtbank: verdeling houdt stand, afwijking blijft juridisch mogelijk

De gemeente Den Haag ging in beroep tegen het aantal opvangplekken uit het verdeelbesluit en kreeg geen gelijk. Volgens de rechtbank heeft de minister bij de verdeling "een aanzienlijke beoordelingsruimte". Bijzondere omstandigheden worden ook bij het besluit getoetst. In deze zaak zag de rechtbank geen reden om af te wijken. Daarnaast kunnen omstandigheden meewegen bij het toezicht, "mocht in de toekomst blijken dat een gemeente moeite heeft om de opdracht uit te voeren".

Bron: rechtspraak.nl, ECLI:NL:RBDHA:2026:15471.

De Tweede Kamer vroeg om intrekking, het kabinet deed het niet

Op 10 juni 2025 nam de Tweede Kamer een motie aan die het kabinet vroeg de Spreidingswet in te trekken. Het kabinet had die motie ontraden en heeft haar niet uitgevoerd. De datum in de motie is verstreken zonder dat de Spreidingswet is ingetrokken.

De motie is aangenomen met handopsteken, 95 stemmen voor van de 150. Een vervolgmotie die het kabinet opdroeg een intrekkingswet in gang te zetten, haalde het op 18 september 2025 niet, met 52 stemmen voor.

Op 27 mei 2026 dienden vijf Kamerleden zelf een voorstel in. Artikel I daarvan luidt: "De Wet gemeentelijke taak mogelijk maken asielopvangvoorzieningen wordt ingetrokken." De Tweede Kamer heeft er nog niet over gedebatteerd of gestemd.

Intussen geldt de Spreidingswet nog steeds. Op wetten.overheid.nl staat op 5 augustus 2026: "Geldend van 31-01-2024 t/m heden." De opgave voor Huizen loopt door.

Bronnen: motie 36760, nr. 16, wetsvoorstel 36955 en de wettekst op wetten.overheid.nl.

Woningvoorraad Huizen naar eigendom, 2012 tot 2025

Tussen 2012 en 2025 groeide de woningvoorraad van Huizen met 967 woningen. Het aantal koopwoningen groeide met 1.022. Het aantal huurwoningen daalde van 7.924 naar 7.868.

Dit zijn verschillen tussen voorraden, geen telling van nieuwbouw. Koop groeide met 1.022, huur daalde met 56 en eigendom onbekend groeide met 1. Samen is dat 967. De peildata zijn 1 januari 2012 en 1 januari 2025.

Bron: CBS StatLine, tabel 82900NED.

Prestatieafspraken Huizen 2024 tot en met 2027

Onder het thema Beschikbaarheid staat als eerste punt "Groei sociale huurvoorraad". Partijen spreken daar af "dat er sprake zal zijn van een netto groei aan het eind van de prestatieperiode". Die periode loopt van 1 januari 2024 tot en met 31 december 2027.

Er staat wel een verhouding bij. Letterlijk: "De verdeling betreft 1 staat tot 2, oftewel op elke verkochte woning worden 2 nieuwe sociale huurwoningen gerealiseerd in de prestatieperiode." En de inzet is om de helft van de verkochte woningen aan huurders van een sociale huurwoning te verkopen.

De passage "Groei sociale huurvoorraad" geeft geen totaal voor de gewenste netto groei. Dat zegt niet dat het document nergens projectaantallen bevat.

Bron: de ondertekende prestatieafspraken (pdf).

Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek 2024

Hierin staan de routes naar een sociale huurwoning met voorrang. Statushouders onder de taakstelling krijgen automatisch urgentie. Zij worden rechtstreeks bemiddeld tussen gemeente en corporatie, buiten de gewone advertentie om. Advies van de urgentiecommissie is bij hen niet aan de orde.

Een andere uitzondering geldt voor huurders van een sociale huurwoning van een woningcorporatie in de regio. Zij moeten dan door een concreet sloop- of renovatieplan verhuizen. Ook voor hen adviseert de urgentiecommissie niet. Dat staat in artikel 4.1.3 lid 1.

Voor regionale urgentie, bijvoorbeeld op medische gronden, moet u een aanvraag met bewijsstukken indienen. De urgentiecommissie adviseert. De beslistermijn is acht weken na een complete aanvraag en betaling. Een toegekende urgentie is in beginsel drie maanden geldig, zonder garantie op een woning binnen die termijn.

Bij passende geadverteerde woningen staan urgenten in beginsel vooraan, met de uitzonderingen uit hoofdstuk 5. Statushouders onder de taakstelling kunnen buiten die rangorde worden bemiddeld. De algemene toelatingsvoorwaarden blijven gelden, zie artikelen 2.2 lid 2, 3.1 lid 1, 4.1.3 lid 2 en 4.3 leden 5 en 6 voor statushouders. En 4.2, 4.3 leden 1 en 2 en 4.4 lid 2 voor de overige urgentiegronden.

Bron: Huisvestingsverordening Gooi en Vechtstreek 2024, versie gemeente Huizen.

Woonakkoord Regio Gooi en Vechtstreek

De regionale doelen tot 2040 zijn: 11.500 extra woningen en minimaal 2.875 extra sociale huurwoningen. Ook noemt het 1.500 extra woningen in het lage middenhuursegment. Het aandeel sociale huur in de totale woningvoorraad moet minimaal 25 procent blijven. Een uitsplitsing naar een eigen aandeel voor Huizen staat er niet in.

Bron: Woonakkoord Regio Gooi en Vechtstreek (pdf), pagina 41.

De vier woningbouwprojecten voor Huizense woningzoekenden

Oostermeent en Kalmoes staan allebei sinds 2019 op de lijst van 26 mogelijk geschikte locaties die de raad toen aanwees. Bij Oostermeent staat bij elke vervolgstap "nader te bepalen". Bij Kalmoes stelde de raad op 25 september 2025 het ruimtelijk kader vast. Voor beide projecten noemt de gemeente dit zelf een "conceptplanning" en vermeldt dat de genoemde data kunnen wijzigen.

Bij Wolfskamer begon participatie in april 2023, met een geschatte bouwstart in 2028 voor 180 tot 200 woningen. Bij Holleblok begon het haalbaarheidsonderzoek in september 2025. De actuele pagina noemt begin 2027 voor het raadsbesluit over het vervolg. Een bouwstart is niet bekend.

Bron: Oostermeent, Kalmoes, Wolfskamer en Holleblok.

Jaarrapportage woonruimteverdeling Regio Gooi en Vechtstreek 2022

Van de sociale huurwoningen die in 2022 in Huizen werden toegewezen, ging 17 van de 287 naar de wettelijke taakstelling voor statushouders. Regionaal 109 van de 1.634. Het gaat om woningen, niet om personen.

Bron: Jaarrapportage woonruimteverdeling 2022 (pdf).

Het college stelt het volkshuisvestingsprogramma vast

De wettekst luidt: "Het college van burgemeester en wethouders stelt een gemeentelijk volkshuisvestingsprogramma vast." De bevoegdheid ligt sinds 1 juli 2026 bij het college. De uiterste datum voor het verplichte programma wordt bij apart besluit bepaald en is naar verwachting 1 juli 2027. Zo'n beleidsprogramma bindt in beginsel alleen het college. Er staat in beginsel geen beroep bij de bestuursrechter tegen open.

Bron: Omgevingswet, wetten.overheid.nl en IPLO, invoering Wet versterking regie volkshuisvesting.

Opvang en huisvesting zijn verschillende wettelijke taken

Een statushouder is iemand die na een asielaanvraag een verblijfsvergunning heeft gekregen. Onder de gemeentelijke taakstelling is sociale huur één huisvestingsmogelijkheid. Ook gedeelde, tijdelijke of zelf gevonden woonruimte is mogelijk. Bij sociale huur gaat het om dezelfde voorraad waar andere woningzoekenden op reageren.

Een asielzoeker heeft asiel aangevraagd. De Spreidingswet en het verdeelbesluit gaan over het mogelijk maken van asielopvang. Ook statushouders kunnen nog in de asielopvang verblijven totdat zij woonruimte krijgen.

Op de pagina Woningen houden wij die twee uit elkaar. Wij vergelijken met statushouders omdat een deel van hen via sociale huur wordt gehuisvest. Zie Rijksoverheid over de huisvestingsmogelijkheden en de doorstroom vanuit de asielopvang.

De opvangopgave haalde Huizen wel, tot de schepen vertrokken

Asielopvang: eerst gehaald, daarna vervallen. In de rijksbrief staat de tabel: wettelijke taak 200, realisatie op 1 februari 2026 ook 200. Het college bevestigt dat in zijn antwoord.

Diezelfde brief vervolgt: "Per 1 april 2026 zijn de genoemde opvangschepen uit de Werkhaven vertrokken, waardoor de gemeente Huizen op dit moment geen actieve opvanglocaties meer heeft voor asielzoekers." Voor de volgende ronde noemde het college toen 219 plekken vanaf 1 juli 2027. In het raadsvoorstel van 28 september 2026 is dat circa 216.

De rijksbrief van 9 april 2026 schrijft ook: "wordt uw gemeente ingeschaald op trede 2 van de interventieladder". Dat is de trap van maatregelen die het Rijk zet bij gemeenten die achterlopen op de opvangtaak.

Statushouders. Het Rijk stelt elk halfjaar een taakstelling vast en houdt per gemeente bij wat ervan terechtkomt. Voor Huizen ziet dat er zo uit.

De achterstand daalde in de tweede helft van 2025 naar 20 en steeg in de eerste helft van 2026 naar 37. De resterende 61 op 1 september horen bij een lopend halfjaar. Zij zijn niet allemaal achterstallig.

Bron: ministerie van Asiel en Migratie, "Overzicht huisvesting vergunninghouders", peildatum 1 juli 2025 en 1 februari 2026 en 1 september 2026, op open.overheid.nl.

WoningNet telt actieve woningzoekenden uit Huizen

Eind 2024 waren 6.844 woningzoekenden uit Huizen ingeschreven. In 2024 reageerden 2.808 woningzoekenden uit Huizen minstens één keer op een woning. Zij konden in de hele regio zoeken. De tabel toont hun herkomstgemeente, niet in welke gemeente zij zochten.

Bron: Jaarrapportage woonruimteverdeling 2024 (pdf).

Het beperken van de instroom stond in twee coalitieakkoorden

Het akkoord van 2021 stelde als doel "ongewenste migratiestromen zoveel mogelijk te beperken". Het hoofdlijnenakkoord van 2024 wilde "de instroom gericht en maximaal teruggedrongen".

Kabinet Rutte IV bood op 7 juli 2023 zijn ontslag aan. Het bereikte geen overeenstemming over de maatregelen die daarvoor nodig waren. Het breekpunt was een mogelijke beperking van gezinshereniging voor oorlogsvluchtelingen. Dat beschrijft de Tweede Kamer in haar verslag van het debat van 10 juli 2023.

In april 2026 stemde de Eerste Kamer over twee asielwetsvoorstellen. Zij nam de Wet invoering tweestatusstelsel aan met 41 tegen 34 stemmen. De Asielnoodmaatregelenwet verwierp zij met 44 tegen 31 stemmen. Het ene wetsvoorstel werd aangenomen, het andere verworpen.

Bronnen: coalitieakkoord 2021 "Omzien naar elkaar", hoofdlijnenakkoord 2024 "Hoop, lef en trots", de ontslagbrief van 7 juli 2023, het korte debatverslag van de Tweede Kamer van 10 juli 2023 en de stemmingen in de Eerste Kamer over wetsvoorstel 36703 en wetsvoorstel 36704.

De feitelijke instroomcijfers

De eerste aanvragen daalden in 2025 met 25%, van 32.175 naar 24.075. Dat is maar een deel van het beeld. Tel je eerste aanvragen en nareizigers samen, dan daalde dat aantal van 44.055 naar 40.570. Dat is 8%, geen 25%.

Dat ligt nog altijd ruim de helft boven het gemiddelde van 2017 tot en met 2020. De nareis was in 2025 met 16.495 personen het hoogst sinds 2013, het begin van de reeks. In 2026 stegen eerste aanvragen tegenover dezelfde kwartalen van 2025 met 33% in kwartaal één en 14% in kwartaal twee. Eerste aanvragen en nareizigers samen stegen in kwartaal twee ook met 14%, bij voorlopige cijfers over 2026.

Voor eerste aanvragen en nareizigers samen is 2013 het laagste jaar in deze reeks, met 13.470 personen. Het hoogste is 2015, met 56.940. Na 2023 daalde het jaartotaal in 2024 en 2025.

De eerste aanvragen daalden in 2025 sterker dan eerste aanvragen en nareis samen.

Bron: CBS StatLine, tabel 83102NED, kolommen eerste asielverzoeken en nareizigers, totaal van geslacht, leeftijd en nationaliteit.

Waarom spreiding Ter Apel verlicht, maar de instroom niet oplost

In Ter Apel werd het afgesproken maximum van 2.000 asielzoekers volgens het hof "langdurig en fors" overschreden. De rechter legde het COA een dwangsom op. Het hof verwachtte dat de nieuwe opvangplekken van provincies en gemeenten de druk verlichten: het achtte "aannemelijk dat de opvangcapaciteit de komende maanden per saldo in belangrijke mate zal toenemen".

De Spreidingswet verdeelt opvangplekken over gemeenten (artikel 5). Zij bevat geen rechtstreekse maatregelen om het aantal asielaanvragen te beperken.

Bron: rechtspraak.nl, ECLI:NL:GHARL:2025:2124.

Het wetsvoorstel dat de instroom zelf moest terugbrengen, is verworpen

De Asielnoodmaatregelenwet was bedoeld om de instroom zelf te verminderen. De Eerste Kamer verwierp haar op 21 april 2026 en nam die dag de Wet invoering tweestatusstelsel wel aan. De Wet invoering tweestatusstelsel is op 12 juni 2026 in werking getreden. Daarnaast geldt de Spreidingswet, die opvangplekken over gemeenten verdeelt.

Landelijk daalde de geraamde behoefte aan opvangplekken van 96.000 in 2024 naar 88.000 in 2026. De indicatieve opgave voor Huizen daalde mee, van 239 naar 216 plekken. Besluiten over omvang en duur horen zorgvuldig tot stand te komen, met draagvlak in de buurt. Dit gaat niet over vóór of tegen opvang, maar over doelmatig en eerlijk bestuur.

Bron: eerstekamer.nl, wetsvoorstel 36.704 en wetsvoorstel 36.703, Wet invoering tweestatusstelsel, Staatsblad 2026, 107 (inwerkingtreding) en de capaciteitsramingen in Staatscourant 2024, 3320 en Staatscourant 2026, 9053.